37th death anniversary of Dzogchen Master Drupwang Yeshe Dorje aka Yangma meme Lama.

ཧྲཱི༑ རབ་འབྱམས་རྒྱལ་བའི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་བསྡུས་གཟུགས། མཚོ་འཁྲུངས་རྒྱལ་བའི་ཐུགས་རྗེ་རྨད་འབྱུང་མཐུས། མཉམས་མེད་བླ་མ་ཡེ༵་ཤེས༵་རྡོ༵་རྗེ༵་ལ། གསོལ་བ་འདེབས་སོ་མཆོག་ཐུན་དངོས་གྲུབ་སྩོལ།

Today is 37th death anniversary of Dzogchen Master Drupwang Yeshe Dorje aka Yangma meme Lama. So I will share brief summary of his biography as follows. 

Drubwang Kunzang Gyurme (grub dbang kun bzang ‘gyur med) aka Drubwang Yeshe Dorje, (grub dbang ye shes rdo rje) colloquially known as Yangma Meme Lama (yangs ma me me bla ma) (1893-1983) was born in the Khoma valley, Lhuntse district, Eastern Bhutan in the late 19th century. When he was young he served as calculator and astrologer or Tsidrung (rtsis drung) for Azhi Tshendru Lhamo aka Azhi Lemo, the queen of the First King of Bhutan Gongsar Ugyen Wangchug, who later sent him to Tibet in order to receive spiritual teachings and training.

Statue given to Tsampa
Tsheten with lungten. 

Upon arriving in Eastern Tibet he travelled throughout Kham and Amdo valleys and met with numerous masters and received various teachings from great masters like Togden Sakya shiri, speech incarnation of Dza Peltrul Rinpoche and so on. After receiving numerous teachings he met with his root master Khenchen Kunzang Gyamtso (mkhan chen kun bzang rgya mtsho), where he received complete teaching of Dzogpa chenpo (the great perfection) Longchen nyingthig and yuthog nyingthig teaching. Khenchen Kunzang Gyamtso is one of the main disciple of Khamnyön Dharma Senge (khams smyon dharma seng ge, d.-1890) aka Ragang Chodpa. Withstanding various difficulties and obstacles he continuously remained with his master for several years receiving the entire empowerment, transmissions and instructions (dbang lung khrid gsum) according to the Dzogchen lineage of the First Dodrupchen Rinpoche Jikme Trinle Özer (‘jigs med phrin las ‘od zer) (1745-1821) and the Dzogchen Longchen Nyingthig (rdzogs chen klong chen snying thig) via Khamnyön Dharma Senge (khams smyon dharma seng ge, dd-1890).

After returning back to Bhutan he spent many years practicing in strict retreat at Singye Dzong, Phogteng, sangwa dhadru Sampalingdung and so on. Later he went to Yangma ri throd Samten Chöling Gönpa (yangs ma ri khrod bsam gten chos gling dgon pa), near Thimyul village, Lhuntse district, where he remained practicing and teaching for the rest of his life. Among his countless students the main disciples are the great Dzogchen practitioners Wamakhar Rinpoche Pema Singye, Khenrab Jamtsho aka Tsampa Tseten, Janchubling Dorje Lopen lama Norbu, Tsampa Boedpa, Tsampa Kelzang and Tharpaling Rinpoche Tshewang Dorji and so on. In 1983, at age ninety, Rinpoche passed away under numerous auspicious signs and left with nemourous relics for the benefit of sentient beings.

Statue made from his born

Root teacher of meme lama

Hand writing of meme Lama. 

One of his main disciple Tsampa Tseten

One the main disciple Lama Pema Singye

View of Yangma retreat center.

རྗེ་བཙུན་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མའི་བརྡ་མཚན་མཁོ་མོཔ་ཀུན་བཟང་རྡོེ་གིས་ཟིན་བྲིས་སུ་བཀོད་པ།

རྗེ་བཙུན་རྡོ་རྗེ་རྣལ་སྦྱོར་མ་ སྐུ་མདོག་དམར་མོ་ ཞལ་གཅིག་ཕྱག་གཉིས་ སྤྱན་གསུམ་གནམ་ཁར་གཟིགས་པ་ནི་ སྤྱི་བོར་གྱི་བླ་མའི་ཐུགས་ཀར་རིངས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཟིགས་པ། ཞབས་གར་སྟབས་སུ་བཞུགས་པ་ལ་ ཞབས་གཡས་སྐུམ་བཏིང་པའི་བྷ་གར་མནན་པ་ནི་སྲིད་པ་ན་མ་འཁྲུལ་པའི་བརྡ། ཞབས་གཡོན་བརྐྱང་ནས་བམ་རོའི་སྙིང་ཁར་མནན་པ་ནི་ཞི་བར་མ་གནས་པའི་བརྡ། ཞལ་གཅིག་ནི་ཆོས་སྐུ་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་ཏུ་འཁྱིལ་བའི་བརྡ། སྤྱན་གསུམ་ནི་དུས་འདས་པ་མ་འོངས་ད་ལྟ་མངོན་གསུམ་དུ་གཟིགས་པའི་བརྡ། མཆེ་བ་བཞི་ཅུང་ཟད་གཙིགས་པ་ནི་བདུད་བཞི་འཇོམས་པའི་བརྡ། མི་མགོ་སྐམ་པོ་ལྔའི་དབུ་ལ་བརྒྱན་པ་ནི། ཡེེས་ལྔའི་བརྡ། དེའི་སྟེང་དུ་རྩེ་ཕྲན་ལྔ་ནི། དུག་ལྔ་མ་སྤང་སྐུ་ལྔ་ལྷུན་གྱི་གྲུབ་པའི་བརྡ།

ཕྱག་གཡས་གྲི་གུག་ནམ་མཁའི་མཐོང་སུ་འཕྱར་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དུག་ལྔ་དུག་གསུམ་གྱི་རྟོགས་ཚོགས་ཐམས་ཅད་རྩེ་ནས་གཅོད་པའི་བརྡ། ཕྱག་གཡོན་ཀ་པཱ་ལ་ཐུགས་ཀར་དུ་བསྣམས་པ་ནི། ཀ་ནི་ཆོས་སྐུ་ པཱ་ནི་ལོངས་སྐུ་ ལ་ནི་སྤྲུལ་སྐུ། ཕྱི་དཀར་ལ་ནི་ཐབས་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་བརྡ། ནང་དམར་བ་ནི་ཤེས་རབ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བརྡ། དེའི་ནང་དུ་འཁོར་བར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་བུད་མེད་ཀྱི་མངལ་ཁྲག་ཟག་མེད་ཀྱི་བདུད་རྩི་དུ་གྱུར་ནས་ཞལ་དུ་གསོལ་བ་ནི་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་རྩེ་ནས་གཅོད་པའི་བརྡ། རུས་པའི་རྩིབ་བཅུའི་དབུ་སྐྲ་ཕྱེད་སྐུ་རྒྱབ་ཏུ་ཤབ་ཀི་ཡོད་པ་ནི་ངན་སོང་གི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མཐོ་རིས་ཀྱི་གནས་སུ་དྲངས་པའི་བརྡ། རུས་པའི་རྩིབ་བཅུའི་ཐོག་ཏུ་ནོར་བུ་སྔོན་པོ་རྟོག་གཅིག་ཡོད་པ་ནི་ ཞི་བ་རྣམས་ཀྱི་མོ་ མོ་ལྷ་ཡིན་པས་གཙུགས་གཏོར་ཡོངས་བའི་དོན་མེད་ཟེར་ནས་ཁ་བཏང་བས་ ཞི་བ་ཚོགས་ཀྱི་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དུ་དབུ་སྐྲ་མཐོ་བརྩེགས་གསུམ་བཅིངས་ནས་སྦས། དོན་དུ་མོ་རང་གི་རྩ་བའི་བླ་མ་རིགས་བདག་སྣ་བ་མཐའ་ཡས་འདུ་འབྲལ་མེད་པ་སྤྱི་གཙུག་ཏུ་བསྒོམ་པའི་བརྡ། མཆན་ཁུང་གཡོན་ན་རྡོ་རྗེ་རྩེ་གསུམ་པ་ནི་ ཡབ་ཧེ་རུ་ཀ་སྦས་པའི་བརྡ། དེའི་འོག་ན་མི་མགོ་སྐམ་པོ་བརླན་པ་རྙིང་པ་གསུམ་ནི་ ཆོས་སྐུ་ལོངས་སྐུ་སྤྲུལ་སྐུ་གསུམ་གྱི་བརྡ། དེའི་འོག་ན་གསེར་གྱི་བུམ་པ་ནི་ བདུད་རྩི་དཀར་དམར་ནང་དུ་བལྟམས་པའི་བརྡ། དེའི་འོག་ན་གསེར་གྱི་རྡོ་རྗེ་རྒྱ་འགྲམ་ནི་བདུད་རྩི་དཀར་དམར་ཕྱིར་མི་འཛག་པའི་བརྡ། དེའི་འོག་ན་དར་ཚོན་སྣ་ལྔའི་གཅོད་པཎ་དྲིལ་གཡེར་་གཡེར་ཆུང་དང་བཅས་པ་ནི་ རྡོེ་རྣལ་སྦྱོར་མའི་དཔའ་བོ་མཁའ་འགྲོ་ཆོས་སྐྱོང་སྲུང་མ་ཐམས་ཅད་དབང་དུ་བསྡུད་པའི་བརྡ། མི་མགོ་རློན་པ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་གི་རྡོ་ཤལ་རྒྱན་པ་ནི་ བདུད་རྒྱལ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་བཅོམ་པའི་བརྡ། མགུལ་རྒྱན་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བརྡ། དཔུང་རྒྱན་ནི་ཚུལ་ཁྱིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བརྡ། སྙན་རྒྱན་ནི་བཟོར་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བརྡ། རུས་པའི་རྩིབ་བཅུ་ནི་རྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བརྡ། རས་པའི་སྐེད་ར་དྲྭ་དྲྭ་ཕྱེད་དང་བཅས་པ་ནི་བསམ་ཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བརྡ། རྡོེ་རྣལ་སྦྱོར་མ་སྐུ་མདོག་དམརམོ་བྱི་རུའི་མདོག་ལྟ་བུ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ནི་ ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བརྡ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་རབ་ཏུ་བར་བའི་དབུས་ན་བཞུགས་པ་ནི་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་བསྲེག་པའི་བརྡ་ཡིན་ནོ།

སྙིང་ཐིག་ཡིད་བཞིན་ནོར་ལས་ དངོས་གཞིའི་རྗེ་བཙུན་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མའི་བརྡ་མཚན་མཁོ་མོཔ་ཀུན་བཟང་རྡོེ་གིས་ཟིན་བྲིས་སུ་བཀོད་པ་རྫོགས་སོ།

Brief History of Choedrak Monastery

Choedrak is one of the four great cliff/rock of Bumthang valley blessed by Guru Rinpoche. It is located above Tharpaling monastery under Bumthang District. It was first blessed by Guru Rinpoche and latter in 1234, Gyalwa Loreypa - one of the disciple of Tsangpa Jarey built temple and resided in that cave. However the temple was ruined after his departure to Tibet and in 18^th century Ngawang Thinley – one of the eminent monk from Sewla of Punakha has repaired fully.

The sacred site is considering as hidden retreat site of Guru Rinpoche and it contains Gyalwa Loreypa’s meditation cave, Tenpa Rinchen’s relic stupa, 108 Chukchizhel Temple, Dorji Yudonma’s Cave, Guru’s Throne & Holly water, Temple of Kaju master and many more.

Location: above Tharpaling, Chumey, Bhumthang.

Brief History of pilgrimage site Kunzangdra (cliff in shape of Kuntuzangpo)

Kunzangdra Monastery is located under Tang Gewog under Bumthang District and first founded by Terton Pema Lingpa in 1488 as one of his main residence. The name Kunzangdra derived from the cliff which looks like Kuntuzangpo (Buddha Samantabhadra), in short Kunzang refers to Kuntuzangpo and dra refers to cliff.

The pilgrimage site consist of living quarter of Terton Pemalingpa, Wangkhang, Oezerphug – the meditation cave of Pemalingpa’s son Dawa Gyeltshen, Khandro Lhakhang, Footprint of Pema Lingpa, Drangsong Latso, Stupa build by Thugsey Dawa Gyeltshen, chakhar (walking stick) of Thugsey Dawa Gyeltshen, holy water of Pema Lingpa, Holy water of Tsepamed, mani Rangjon and many more.

The cliff is not only Residence of Terton Pema Lingpa but also blessed by Guru Rinpoche and meditated at this cliff. Hence, Kunzangdra is considered as one of the four dra (cliff) of Bumthang valley blessed by Guru Rinpoche.

Brief History of Chungchen Khading Drag famously Known as Shugdra/Zhugdra.

Shugdra/Chung Drag is one of the great four cliffs (Drag) of Bumthang Valley. It was first blessed by Ugyen Guru Rinpoche as meditation cliff during his visit to Bumthang and concealed lots of treasures. Latter Tertonpa’s including Terton Pema Lingpa has discovered lots of treasures from the cliff. The cliff is located at upper Chhokhor toe under Bumthang Dzongkhag with 45 minutes’ drive from Chamkhar Town. The name Shugdra derived from Shugposhing (Juniper tree) - the walking stick of Guru Rinpoche and left at that Cliff for the benefit of Sentient beings. Hence it is called as Shug- Juniper Tree and Drag-Cliff. However some believes that it is Chung drag- the cliff looks like flying Chhung (Garuda) and some also says Zhugdra as Guru Remains there. Furthermore, there is three cliff including Drag kar Namkhai Drag, Due Dul Singye Drag, and Chungchen Khading Drag. The famously known Shugdra/Zhugdra is Chungchen Khading Dra meaning the cliff looks like flying Large Garuda.  (Chungchen- Large/Huge Garuda, Khading- flying, Drag-Cliff). Hence, it was called as Chung drag in short by local people.

In brief the sacred site contains meditation cave, hand print, holy water, foot print and body print of Guru Rinpoche and similarly foot print and holly water of Khando. If it goes in deep, the pilgrimage site takes whole day to two days.

Brief History of Singye Dzong - The mystical Lion Fortress.

There are five main sacred place of Guru Rinpoche called sacred place of body, speech, mind, qualities and activity (Ku sung thug yonten and Thinley). Singye Dzong is the most sacred place associated with activity (Thinley) and it is only one of the five main sacred place located in Bhutan while others are all in Tibet. There are eight Dzongs which are believed to be the eight manifestation of Guru Rinpoche namely Singye Dzong, Gawa Dzong, Pema Dzong, Rinchen Dzong, Tsemo Dzong, Dulwa Dzong, Namkha Dzong and Dorji Dzong. All Dongs were associated eight Duetroe (Cremation Ground) which is considered as eight great duetroe of India (Duetroe Chenpo Gay).

According to the description of the sacred places, a visit to Singye Dzong shall liberate oneself from being born in lower realms and fulfill whatever one wishes and prays for his life. The sacred place is founded by Khandro Yeshey Tshogyal and concealed Lots of Treasures by guru Rinpoche in 8^th century. Guru Rinpoche attempted to suppress the demon King, Khikharathoed, who escaped from Tibet to Khempajong and established his demon kingdom there. Hence, Guru Rinpoche followed the demon king and finally suppressed at Khempajong. Guru Rinpoche then moved to Singye Dzong and undertook intense meditation. Lots of Body prints, foot prints and hands prints were left by Guru Rinpoche and khandro Yeshi tshogyal. Moreover, countless treasures were concealed and we can still see five Phubs (religious draggers) which is revealed by from the late of singye dzong. However, one is seen incomplete with missing wing and it is believing that same lake will once again reappear at the Singye Dzong in future and Guru Rinpoche will once again visit to this place and reveal the treasure in complete form (incomplete phup will be reveal in complete form). 

Eight Dzongs

སེང་གེ་རྫོང་ནི་སེང་གེ་འགྱིང་པ་འདྲ༔

དགའ་བ་རྗོང་ནི་གླང་ཆེན་ཉལ་བ་འདྲ༔

འདུལ་བ་རྫོང་ནི་རྟམཆོག་རྒྱུགས་པ་འདྲ༔

Dorje Dzong

ནམ་མཁའ་རྫོང་ནི་བྱ་རྒོད་ལྡིང་བ་འདྲ༔

པདྨ་རྫོང་ནི་ཟླ་གམ་དམར་པོ་འདྲ།

རིན་ཆེན་རྫོང་ནི་ཕུང་བྱུང་པ་འདྲ། 

རྩེ་མོ་རྫོང་ནི་པདྨའི་མེ་ཏོག་འདྲ། 

        - Location: Khoma, Gewong under Lhuntse Dzongkhag

Brief History Goenpa Kabab Choeling and its Associated Myths.

View of Goenpa Kabab Choeling

Gonpa Karpo is also known as Goenpa Kabab Choeling and it is located under Khoma Gewog of Lhuntse Dzongkhag. It was established by Lama Choeying Rangdrol as per the prophecy of his root teacher. Hence the Goenpa was named Kabab Goenpa / Goenpa Kabab choeling, which means Goenpa was established as per the command of his root teacher. The previous life of Lama Choeying Rangdrol is one of the main disciple of Zhabkar Tsodru Rangdrol and he was sent to south by his teacher Zhabkar Tshodru Rangdrol as per the prophecy to benefit sentient beings. Then he move towards south through Lhodrak kharchu and Bumthang towards Kurtoe and he was died at Takila. After few years, his incarnation called Choeying Rangdrol was born from descendent of Terton Guru Choewang at Nyalamdung. Then he studied under Drubtob Nangdze (grub thob snag mdzad) at Khenpajong (mkhan pa ljongs) and later became main disciple of Jigme Droden Dorje (the third Petseling truelku). While Lama was he mediating at Bariphug-the opposite side of present Lhakahang, he saw a bright light twinkling opposite to his meditation cave. This light went for the three nights continuously and hence he established this Goenpa at that place where light blinks. We can still see that cypress tree behind the Lhakhang from which the light was blink while he is meditating.

New Temple of Gonpa Karp

He was root teacher of Khema Ashi Tsuendru Lhamo the queen of 1^st Druk Gyelpo and then once he was called to Bumthang by 1^st Druk Gyelpo and during which he showed lots of supernatural powers including ridding on lion and growth of statue while he do consecration. Hence, the king and the queen donated lots of land, finance and labour support to construct the Lhakahang. The main relics of this Goenpa is Chagtong Chentong in middle, Jampelyang and Tsepagmed at right, Chagna Dorje and Guru at left. People believes that those statue has grown up during his consecration and we can observe those growth while it was in old Lhakhang but due to huge maintenance done recently, now it is not possible to observe those growth. Moreover first Druk Gyelpo has also installed two small Chagtong chentong, Kanjur and Jangchub Choeten as Ku Ten, Sung Ten and Thug Ten.

Location: Under Goenpakarp, Khoma Geog under Lhuentse Dzongkhag.

Founder: Lama Choeying Rangdrol

Main Relics: Statue of Chenrigzhig (chag tong Chen tong)